Ryzyko

1. Co to jest ryzyko?
2. Parametry ryzyka
3. Awersja do ryzyka
4. Metody ograniczania ryzyka

Duże ryzyko, ryzykowny skok, warty ryzyka, ryzyk fizyk, lubić ryzyko, unikać ryzyka, na własne ryzyko – skojarzenia z ryzykiem mamy różne. Czy potrafiłbyś sam zdefiniować czym jest ryzyko?

Pojęcie ryzyka jest nieodłącznie związane ze zdarzeniami losowymi. Cytując Ralph'a Vince'a: Podrzuć do góry monetę. Przez chwilę będziesz doświadczał jednego z najbardziej fascynujących paradoksów natury – procesu przypadkowości. Kiedy moneta znajduje się w powietrzu, nie istnieje sposób na to, by z całą pewnością stwierdzić, na którą stronę ona spadnie, orła czy też reszki. Jednak po wielu rzutach wynik można racjonalnie przewidzieć.

Ryzyko (włoskie risicare - odważyć się) jest możliwością niepowodzenia, porażki, straty.

Wartość ryzyka mierzymy za pomocą zestawu parametrów. Ryzyko jest proporcjonalne do wielkości strat, które mogą wystąpić, szansy wystąpienia danego zdarzenia oraz do odchylenia standardowego.

Do precyzyjnego określenia wartości ryzyka matematyk będzie potrzebował właśnie tych 3 wartości:

• Kurs - stosunek wartości potencjalnego zysku do ryzykowanej kwoty. Im większa wartość potencjalnego zysku, tym większe ryzyko. Jeśli w danej sytuacji nic nie możemy stracić, a możemy tylko zyskać, to w bukmacherce mówimy, że mamy green book.
• Prawdopodobieństwo uzyskania zysku. Jest ono proporcjonalne do ryzyka. Iloczyn prawdopodobieństwa i kursu daje Wartość Oczekiwaną, która w bukmacherce wiąże się to z pojęciem valuebet
• Odchylenie standardowe, które jest obliczane statystycznie z historii zakładów bukmacherskich.

W powyższym przykładzie kurs wynosi 2,26. Ryzykujemy 100€ dla uzyskania zysku 126€ (minus prowizja betfair).
Prawdopodobieństwo sukcesu założmy, że wynosi dla uproszczenia 50%, a zatem wartość oczekiwana 1/2*2,26=1,13 i jest większa od 1. Oznacza to dodatnią wartość oczekiwaną i że zakład opłaca się postawić.
Do policzenia odchylenia standardowego potrzeba serii zakładów i może ono wynosić na przykład 1000€.

Chcąc porównać ryzyko zdarzeń, należy porównywać powyższe parametry. Do praktycznych celów wystarczy zwykle Wartość Oczekiwana i Odchylenie Standardowe. W dokładnym zrozumieniu tych parametrów pomoże Ci lektura artykułu Jak wybrać typera

Dr Shapiro przeprowadził test w którym grupa osób ma dokonać wyboru pomiędzy:

• 75% szans na wygranie 1000USD przy 25% szans na zerową wygraną
• pewne 700USD

Okazało się, że aż 80% osób wybiera drugą możliwość nawet wtedy gdy już wiedzą, że pierwsze wyjście po pewnym czasie prowadzi do wygrania średnio 750USD. Gros osób kieruje się emocjami i przystaje na mniejszą wygraną.

Drugi eksperyment był następujący: uczestnicy mieli wygrać pomiędzy:

• 75% szans na przegranie 1000USD i 25% szans na zerową przegraną
• pewna strata 700USD

W tym przypadku 3 na 4 osoby wybierały pierwsze wyjście, skazując się na stratę o 50USD większą niż powinni. Starając się zminimalizować ryzyko, powiększają swoje straty.

Gracze kierujący się emocjami dążą do pewnych zarobków i odrzucają niepewne zakłady, które zawierają element losowy. Z drugiej strony angażują się w ryzykowne gry, aby uniknąć strat. Taki efekt nazywamy awersją do ryzyka.

Ludzie mają naturalną tendencję do szybkiej realizacji zysków i odsuwania strat w przyszłość. Ta skłonność się pogłębia gdy działają pod presją. Według dr Shapiro "stawki ryzykownych zakładów rosną w dwóch ostatnich zdarzeniach dnia".

Minimalizuj ryzyko bankructwa

Głównym celem zarządzania jest ograniczanie ryzyka bankructwa, czyli przetrwanie. Drugi cel to wypracowanie stałych profitów, a trzeci to wysokie zyski. Chyba nie muszę tłumaczyć dlaczego taka kolejność? Bez pierwszego punktu pozostałe jednak nie mają znaczenia.

Kto pierwszy zbankrutuje?

Wyobraź sobie, że Ty i ja stawiamy 1zł na rzut monetą: orzeł – wygrywasz, reszka – przegrywasz. Załóżmy, że masz do dyspozycji 1000zł, a ja 100zł. Mimo że dysponuję mniejszą kwotą, możemy grać długo – musiałbym ponieść 100 strat więcej niż wygranych, aby zbankrutować. Możemy tak grać długo, chyba że dołączy do nas pośrednik i zacznie pobierać opłaty.

Nasze szanse bankructwa zmienią się jednak diametralnie jeśli podniesiemy zakład do 25zł. Wtedy seria, w której jest zaledwie o 4 orły więcej, kończy dla mnie grę. Ty zaś możesz sobie pozwolić na serię z 39 reszkami więcej. Gdy pozostałe czynniki są stałe dla obu graczy, pewnie biedniejszy gracz zbankrutuje, bo z prawdopodobieństwem 89% seria z 4 orłami więcej zdarzy się wcześniej niż z 40 reszkami więcej.

Większość graczy uważa się za bardziej inteligentnych od innych graczy i nie uważa, że pozostałe czynniki są stałe. Wtedy bukmacherzy spokojnie zarabiają na prowizji kosztem takich graczy. Biorąc jeszcze pod uwagę, że mają znacznie więcej kapitału do dyspozycji od każdego pojedynczego gracza, trzeba racjonalnie gospodarować swoimi środkami pieniężnymi.

Ryzykowne straty

Nie wystawiaj na ryzyko zbyt dużej części twojego kapitału. W czasie złej passy raczej zmniejszaj stawki niż zwiększaj. Większość graczy bankrutuje podczas próby "wyjścia z dołka". Dobry system zarządzania trzyma Cię przede wszystkim z dala od dna.

Im głębiej wpadasz, tym bardziej śliski staje się "dołek". Jeśli stracisz 10%, musisz odrobić 11%, aby zrekompensować stratę. Jeśli stracisz 20%, to musisz odrobić już 25%. Tracąc 40%, potrzebujesz 67% zysku, a przy 50% stracie musisz zarobić 100% tylko po to by wyjść z powrotem na 0.

Wiedz na jakie straty możesz sobie pozwolić i kiedy powinieneś ciąć straty (np. zmniejszając stawkę na zakład lub zakończyć na danym stopniu progresji). Doświadczeni gracze przeczekują niebezpieczeństwo wracając na rynek zakładów w odpowiednim momencie po ochłonięciu z emocji. Dodatkowo ograniczają ryzyko. Amatorzy działają nadal pod wpływem emocji, chcąc się odkuć. Nie zmieniają wysokości podejmowanego ryzyka licząc na szczęście.

Dywersyfikacja ryzyka

Dywersyfikacja ryzyka to nic innego jak rozdzielanie ryzyka na (bardzo) wiele stawek. Proces ten zmniejsza podejmowane ryzyko. Co prawda przy 10 zakładach po 1zł, potencjalna strata będzie taka sama jak przy 1 zakładzie za 10zł, ale dywersyfikując w ten sposób ryzyko na kilka zakładów, nasza strata będzie z przedziału 0-10zł, zaś w drugim przypadku albo 0 albo 10zł. Przypadek zdywersyfikowany jest więc mniej ryzykowny (kurs i wartość oczekiwana te same, ale mniejsze odchylenie standardowe).

Podobnie mniejsze odchylenie standardowe będzie w przypadku zagrania 10 kuponów po kursie 2,0 niż 1 kuponu po kursie 20.

Ostatnia aktualizacja: 20.10.2010

Autor:

Captcha:

Treść:

Wyślij